Na današnji dan 1943. godine, uoči dolaska treće ratne zime, s Alipašinog Mosta u Sarajevu, u organizaciji Odbora za izbjeglice Muslimanskog dobrotvornog društva „Merhamet”, prema Hercegovini krenuo je „Voz spasa”, kojim je evakuisano više od 600 djece iz jugoistočne Bosne. Riječ je o djeci čije su očeve, kao i mnoge njihove majke, tokom 1941, 1942. i 1943. godine ubili četnici, dok su njihova sela opljačkana i spaljena.

Tokom oktobra, Ulema-medžlis i „Merhamet” ulagali su nadljudske napore kako bi barem dio najmlađih muhadžira, izgladnjelih, neishranjenih i neadekvatno odjevenih, prije dolaska zime bio izmješten iz Sarajeva, tada prepunog izbjeglica, i zbrinut u dolini Neretve.

O ovoj, po mnogo čemu najhumanijoj akciji u historiji Mostara, iz političkih razloga tokom socijalističke Jugoslavije nije napisana gotovo nijedna riječ. Historičari i političari poput Rasima Hurema i Pašage Mandžića, koji su se zalagali za istinito prikazivanje četničkih zločina počinjenih u istočnoj Bosni, bili su izloženi progonima i društvenoj izolaciji.

Decenijama prešućivani zločini i potiskivanje historijske istine doprinijeli su stvaranju ambijenta u kojem su se zločini nad bošnjačkim stanovništvom ponovili na istim prostorima istočne Bosne tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu od 1992. do 1995. godine.

Zato je važno pamtiti, govoriti i prenositi istinu o ljudima koji su, u najtežim vremenima, spašavali živote i pokazali šta znače humanost, solidarnost i čovjekoljublje.